4. Audio-upgrade - deel 1

Dit is het vervolg van de inhaalslag. Deze post werd origineel geschreven in mei 2023.

Zoals in een vorig bericht gemeld werd, was het audiosysteem in de Trafic op het eerste zicht behoorlijk uitgebreid (MediaNav, dus audio, bluetooth, navigatie), maar het werd algauw duidelijk dat het ook flink verouderd was. Op audiovlak was het erg matig: weinig dynamiek, weinig mogelijkheden om de klank bij te regelen. Of: mijn eisen en verwachtingen liggen hoger.

De techniek evolueert pijlsnel. De MediaNav was dus verouderd. Daarnaast was die kwalitatief - op audiovlak - ook nogal beperkt. Ik ging op zoek naar vervanging. 

Head unit

De vroegere term 'autoradio' voldoet zeker niet meer, want het is veel meer dan dat geworden: een echt multimediasysteem.

De vereisten

Lang geleden was je tevreden met een digitale radio met cd-speler. Maar alles evolueert. De unit moest ook mp3 kunnen weergeven. En als het even kan, is het mooi als er een groot scherm op zit dat ook dient voor de navigatie. Dat zat al in de MediaNav. Zo kwam een toestel met Android Auto in het vizier.

't Is een stokpaardje: de geluidskwaliteit is belangrijk voor mij. Definitie, liefst wat meer dan enkel nasale middentonen, voldoende dynamiek... 

Opzoekwerk

De basiskeuze was: ga ik voor een (Chinese) Android-eenheid of voor één van de gevestigde waarden (Pioneer, Kenwood, Sony...)? Die Androidradio's zijn opgebouwd rond een tablet en als je er wat meer centen voor over hebt - pakweg vanaf € 300 - heb je een kwalitatief degelijk scherm met een hoge resolutie en goed helderheid en contrast. Maar ik las veel over problemen met dienst na verkoop, updates van het (aangepaste) besturingssysteem en vaak lijkt het om veel blingbling te gaan en hinken gebruiksgemak en geluidskwaliteit achterop.

De klassieke merken lijken meer te vertrekken vanuit een klassieke, hoogwaardige audio-eenheid waar dan extra media-opties aan toegevoegd zijn. Je betaalt dus meer voor wat minder mogelijkheden (beperktere resolutie, minder spectaculaire opties), maar krijgt er vermoedelijk/hopelijk kwaliteit voor in de plaats. Nu zal je bij die merken geen groot scherm vinden voor pakweg € 150, maar je bent wel zekerder van een degelijk toestel.

Je kan natuurlijk op zoek gaan naar een zaak gespecialiseerd in car audio, maar het zelf inbouwen en combineren vind ik een uitdaging die ik graag aanga. Als je dan kijkt naar het aantal uren dat de ombouw vergt, spaar je er nog eens flink wat centen mee uit (maar je moet er wel de tijd in steken en het zien zitten).

De keuze

Na lang twijfelen viel de keuze op een Sony XAV-AX8050D. Dit is een 1 DIN systeem maar met een 23 cm (9") aanraakscherm. Onder dat scherm zit een rij fysieke knoppen en dat maakt de bediening makkelijker.

De eenheid beschikt over Apple Carplay en Android Auto. Dat gebeurt weliswaar bedraad, maar dat betekent dat de smartphone intussen via de radio geladen wordt (tot 1,5 A). Wat er niet op zit, is autonome navigatie of de mogelijkheid om apps op het toestel te installeren. Alles verloopt via de smartphone.

Inbouwen

Dan begint het pas. In de vorige eeuw had je zo ongeveer één formaat (1 DIN) en verbond je de stroomvoorziening en de luidsprekers en dat was het. Nu heeft elk merk eigen verbindingen en zelfs binnen het merk of type radio dat erin zit, verschillen de aansluitingen. Je hebt dus een adapterset nodig. De keuze daarin is erg uitgebreid.

Kabelspaghetti

Daarnaast is ook de inbouwmaat niet standaard, alvast niet in de Trafic. Dus was naast die adapterset voor de bedrading ook nood aan passtukken om de unit in te bouwen: de nodige delen om het frame van de radio te kunnen vastzetten en een ombouw om het gat in het instrumentenpaneel op te vullen.

Hiervoor heb ik toch hulp gezocht nadat een eerste set die ik online kocht niet geschikt bleek. Dat was niet mijn fout: de omschrijving was niet correct. De juiste en volledige informatie kreeg ik via MBcaraudio.

De head unit zelf wordt geleverd in twee grote stukken: de mediamodule (1 DIN) en het aanraakscherm. Dit is zo gedaan omdat je het scherm moet positioneren: je kan de hoogte, afstand tot de module en helling instellen. Alle verbindingen zijn echt degelijk gemaakt en ook het gebruikte materiaal is stevig.

Om het nog wat uitdagender te maken, moest ook een DAB antenne geplaatst worden. Dat plaatsen op zich gaat vlot, maar je moet de kabel ook - liefst op een discrete manier - met de radio verbinden. Daar kruipt tijd in. 

Bedieningsverschil

Voordelen

Wel: het grote scherm (9" tegenover 7") valt meteen op natuurlijk. Ook de plaatsing - niet meer in, maar voor het instrumentenpaneel - loopt in het oog.

Android Auto werkt prima: navigatie via Google Maps, Waze, OSMand... werkt allemaal. Ik ben niet meer gebonden aan de navigatie die Renault indertijd koos, hoef geen abonnement te betalen voor updates en het systeem houdt rekening met verkeersinformatie. Berichten die binnenkomen via bijvoorbeeld WhatsApp krijg je niet te lezen, maar worden voorgelezen en je kan je antwoord inspreken (nog niet getest). Ook muziekspelers doen het. Enkel Spotify lijkt nog niet op het platform te zitten (2023, kort nadien verscheen de app wel). Dat verloopt dan via een bluetooth-verbinding. Zelfs met de originele luidsprekers was het verschil in weergave meteen merkbaar.

Nadelen

Jawel, die zijn er ook. Je merkt dat Renault wel degelijk nagedacht had over de integratie. Zo kon je de radio inschakelen zonder het contact aan te zetten. Na 20 minuten schakelde die vanzelf uit. Die functie is er niet met de Sony. Dat zou ik kunnen omzeilen door de radio op de huishoudaccu aan te sluiten, maar dat hoeft voor mij niet. 

Ook schijnt de MediaNav informatie binnen te krijgen van de boordelektronica voor bijvoorbeeld snelheid, afgelegde afstand... Dat is er ook niet meer. Dat weegt echter helemaal niet op tegen de voordelen.

En nog een klein gevolg van het grote scherm: als de radio er om één of andere reden uit moet, is het nodig om eerst het scherm te verwijderen. De vergrendeling van de DIN-eenheid zit er namelijk achter. 

Er is ook een praktisch iets waarover je moet denken: er is een usb-aansluiting nodig voor de telefoon. Sony levert een korte en lange usb-kabel, maar die komt achteraan de radio uit. Ergens moet je die op een plek zien te krijgen waar je de telefoon kan aansluiten.

Een vervelende zaak is wel dat de radio niet overweg kan met het start/stop-systeem. Dat staat terloops vermeld in de handleiding, maar verder lees of hoor dit niet. Bij elke rit moet ik dus manueel de start/stop uitschakelen. Doe ik dat niet, dan start de radio telkens weer op nadat de motor uitgevallen is. Dan moet ook de Android Auto verbinding weer opgestart worden. Maar dat is uiteindelijk vooral een kwestie van gewoonte.

Klank

Naast de headunit zijn de luidsprekers en de positionering ervan bepalend voor de klankkwaliteit. Dat is nog altijd een primaire functie van een autoradio.

De Sony biedt heel wat opties om de klank te regelen: 10-bands equalizer (met presets), virtuele hoogte-instelling voor de speakers, pre-out voor elk kanaal en een subwoofer...Met 4 x 50 W is er ook ruim voldoende vermogen. Maar als de weergevers beperkt zijn, helpt dat allemaal weinig.

Het maakte wel al wat verschil omdat de klankinstellingen veel uitgebreider zijn, maar zonder goede weergevers is het nog erg bescheiden.

Dat aspect wordt in een vervolgbericht behandeld.

Een ander resultaat: omdat de navigatiemogelijkheden van de MediaNav beperkt waren, gebruikte ik nog altijd mijn Garmin Nüvi hiervoor. Da's een prima toestel, maar tegelijk is het een extra scherm, met een eigen 12V voeding en een goede plek vinden was ook niet evident. Nu kan die weg. De losse usb-voedingen die ik inbouwde, zijn voor de smartphone ook niet meer nodig. Die wordt geladen terwijl hij aangesloten is op de head unit. En omdat ik nu gebruik kon maken van Android Auto was de Nüvi overbodig geworden. Waze, Google Maps... waren meteen beschikbaar;